Denkwerk
Denkwerk is de ruimte voor mijn in woorden vorm gekregen gedachten over persoonlijke ontwikkeling, leiderschap, ethiek en morele oordeelsvorming. De essays, kaders en werkvormen vormen samen een samenhangende benadering van deze thema's. Ze kunnen afzonderlijk worden gelezen, maar krijgen in hun onderlinge samenhang extra betekenis.
Transformatieve coaching en verticale ontwikkeling
Transformatieve groei vraagt om een fundamentele verschuiving in hoe we naar onszelf en de wereld om ons heen kijken. In drie essays verken ik deze innerlijke groei; in het vierde essay verbreed ik het perspectief naar organisatieontwikkeling en systeemverandering.
De binnenwereld Drie essays die de binnenwereld van leiderschap verkennen: het eerste essay onderzoekt waarom onze vertrouwde denkkaders tekortschieten (de context), het tweede laat zien hoe verticale ontwikkeling werkt (de architectuur), en tot slot het derde essay dat beschrijft hoe transformatieve coaching deze ontwikkeling ondersteunt (de belichaming).
Over transformatieve coaching en waarom dit juist nú belangrijk is
Leiderschap en multiperspectiviteit: de architectuur van verticale groei
Transformatieve coaching en verticale ontwikkeling: een inwaartse zoektocht
Of download ze alle drie in een keer:
De buitenwereld Waar het drieluik focust op persoonlijke groei, verbindt het vierde essay verticale ontwikkeling met complexe organisatievraagstukken en systeemverandering. Met drie lenzen — Donella Meadows, Robert Kegan en Susanne Cook-Greuter, en Otto Scharmer — die geen pasklaar antwoord bieden, maar richting geven om de goede vraag te stellen.
De architectuur van transformatie: over leverage points, verticale ontwikkeling en Theory U
De innerlijke conditie van leiderschap
Vier essays die leiderschap niet benaderen als vaardigheid, maar als innerlijke conditie. Als de vraag wat er in een mens aanwezig moet zijn voordat aanwezigheid in het moment mogelijk wordt. Van de discipline van het niet-weten, via de kunst van het stilstaan en het bewonen van onzekerheid, naar de vraag hoe je oordeelt wanneer geen enkel kader houvast biedt.
Leiderschap en ethiek
Deze verdiepende essays en gesprekskaarten vertalen klassieke wijsheid en filosofische concepten naar de hedendaagse leiderschapspraktijk. Geen quick fixes of stappenplannen, maar perspectieven die uitdagen en verdiepen.
Van Plato naar praktijk Hoe praktische wijsheid, moed, matigheid en rechtvaardigheid ook vandaag richting geven aan modern leiderschap. Inclusief een 12-wekenprogramma om de vier kardinale deugden te cultiveren en een handleiding voor socratische gesprekken.
Confucius’ Vijf Deugden Een vertaling van de tijdloze inzichten van Ren, Yi, Li, Zhi en Xin naar hedendaagse uitdagingen. Voor leiders die willen bouwen aan vertrouwen, integriteit en een cultuur van wederzijds respect. Met praktische oefeningen en een 12-wekenprogramma met micropraktijken en reflectiemomenten.
Klassieke deugden in actie Strategische beslissingen, fusies en reorganisaties, ingrijpende personeelsbesluiten. Het zijn voorbeelden van momenten waarop rationele afwegingen alleen niet genoeg zijn. Deze zeven gesprekskaarten maken ethische reflectie op een eenvoudige en toegankelijke manier onderdeel van het besluitvormingsproces. Ze verbinden klassieke Grieks-Romeinse deugden en Stoïcijnse praktijk met confuciaanse aandacht voor relatie en context. Het resultaat: besluiten die niet alleen rationeel zijn uit te leggen, maar die ook recht doen aan mensen, relaties en verantwoordelijkheden.
Vloeibaar leiderschap
Wanneer de omgeving permanent in beweging is, schieten rigide structuren en controlemechanismen tekort. Vloeibaar leiderschap gaat over de kunst van het meebewegen zónder je eigen kern te verliezen. Deze essays en gesprekskaarten putten uit de rijke Japanse filosofie om rust, ruimte en richting te vinden in een complexe en turbulente werkelijkheid.
Vloeibaar leiderschap Hoe Japanse wijsheid over verbindingen, ruimte, tijd en eigenheid — Ningen, Ma, Kintsugi en Oubaitori — helpt navigeren in complexiteit. Voor leiders die willen bewegen zonder hun kern te verliezen, die willen cultiveren in plaats van controleren.
Vloeibaar leiderschap in actie Complexiteit, permanente onzekerheid, diversiteit. Het zijn kenmerken van de wereld waarin leiders vandaag opereren. Deze vijf gesprekskaarten vertalen de Japanse wijsheid uit ‘Vloeibaar leiderschap’ naar concrete handvatten voor wie wil navigeren in turbulentie zonder de eigen kern te verliezen.
Morele oordeelsvorming
Morele oordeelsvorming vraagt meer dan een goed kader. Het vraagt inzicht in de filosofische tradities die eraan ten grondslag liggen, begrip van de onderlinge samenhang en uiteindelijk ook het bewustzijn van waaruit je als leider kijkt. Morele oordeelsvorming: Samenhang en achtergrond biedt deze context en laat zien hoe elementen samen één geheel vormen.
Wanneer systemen zwijgen Een essay over morele oordeelsvorming met een praktisch afwegingskader voor situaties waarin waarden botsen of het ongemak blijft knagen. Aan de hand van de schoolsluiting tijdens de coronapandemie en een terugblik op de parlementaire enquête Corona onderzoekt het hoe leiders ook onder grote druk moreel kunnen blijven oordelen. Systemen kunnen tekortschieten doordat ze zwijgen, maar ook doordat ze zo dominant worden dat menselijke oordeelsvorming verstomt. Juist dan begint leiderschap.
Het afwegingskader voor morele oordeelsvorming in de praktijk Het afwegingskader uit ‘Wanneer systemen zwijgen’ aan de hand van de zes kritieke beslismomenten toegepast op de digitale transformatie bij een Nederlandse bank . Thema’s: artificiële intelligentie, banenverlies en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Voor leiders die willen ervaren hoe morele oordeelsvorming werkt in een bedrijfsmatige context.
Gesprekskaarten voor morele oordeelsvorming Deze vijf gesprekskaarten zijn een praktische vertaling van het afwegingskader uit het essay ‘Wanneer systemen zwijgen’. Ze helpen leiders bij het scherpen van hun morele oordeel in situaties waarin regels en procedures tekortschieten. Ze zijn geen ethisch neutraal instrument, maar vertrekken vanuit een expliciete morele visie: morele verantwoordelijkheid kan niet worden uitbesteed aan systemen, regels of procedures.
Aida (間) is een dialogisch raamwerk voor morele oordeelsvorming waarin de klassieke deugdenethiek, de Japanse dimensies en het afwegingskader uit ‘Wanneer systemen zwijgen’ samenkomen. Een praktische werkvorm die leiderschapsteams helpt om gezamenlijk de morele kern van ingrijpende besluiten te onderzoeken door te vertragen, te verdiepen en ruimte te maken voor wat anders onuitgesproken blijft.
Ovidius als spiegel
Ovidius’ Metamorfosen: Spiegels voor hedendaags leiderschap verkent aan de hand van tien verhalen uit Ovidius’ tweeduizend jaar oude meesterwerk de tijdloze dynamiek van macht, verandering, hybris en verlies. De context mag dan wel veranderd zijn, de menselijke natuur is in haar kern onveranderlijk gebleken.
Artikelen op Medium
Kijk voor een compleet overzicht op “Call me Trim Tab”.
Geïnteresseerd in een of meer van deze onderwerpen? Neem dan gerust contact op. Ik maak graag tijd vrij voor een ongehaast gesprek.