Ook een besluit dat alle procedures heeft doorlopen en keurig aan de regels voldoet, kan vragen oproepen. Vragen over wat rechtvaardig is, wie de gevolgen ondervindt en of je er verantwoordelijkheid voor kunt nemen. Juist wanneer een situatie zich niet eenduidig laat beoordelen aan de hand van regels, is meer nodig dan procedurele zorgvuldigheid.

Morele oordeelsvorming vraagt om vertraging en ruimte om verder te kijken dan wat formeel correct of praktisch haalbaar is. Ruimte om te onderzoeken wat een keuze van ons vraagt als leider én als mens. Dat hoeft niet per se tot een ander besluit te leiden. Het gaat erom dat je begrijpt wat er op het spel staat en bewust verantwoordelijkheid kunt nemen voor de keuze.

Met behulp van een praktisch afwegingskader en bijbehorende gesprekskaarten onderzoeken we de morele kern van een ingrijpend besluit. We verhelderen de situatie, bekijken haar vanuit verschillende perspectieven en onderzoeken welke waarden en verantwoordelijkheden in het geding zijn. Ook staan we stil bij wie of wat door de keuze wordt geraakt, wat onvermijdelijk verloren gaat en wat dit van ons vraagt. Zo ontstaat ruimte voor een evenwichtig oordeel dat rationeel uitlegbaar én moreel verdedigbaar is. [1]

Wanneer vraagt besluitvorming om morele oordeelsvorming?

• Wanneer waarden of belangen botsen.

• Bij besluiten met ingrijpende gevolgen voor mensen.

• Wanneer een formeel correct besluit toch moreel ongemak oproept.

• Wanneer elke keuze verlies met zich meebrengt.

​

Voor leiderschapsteams die bij een ingrijpend besluit verder willen kijken dan procedurele zorgvuldigheid alleen. Die willen onderzoeken wat er moreel op het spel staat en tot een oordeel willen komen waarvoor zij gezamenlijk verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Lees hier meer over het dialogisch afwegingskader en de gesprekskaarten voor morele oordeelsvorming.​

[1] De opzet en duur hangen af van de aard en complexiteit van het vraagstuk. Soms is het zinvol het volledige afwegingskader te doorlopen en alle oriëntatievelden zorgvuldig te verkennen. In andere gevallen volstaat het om een of meer gesprekskaarten in te zetten om een specifieke kwestie verder te onderzoeken. Bij bijzonder complexe of strategische vraagstukken kan een meerdaagse off-site passend zijn.