Navigeren in een vloeibare wereld
“We zien de dingen niet zoals ze zijn, we zien ze zoals wij zijn.” — Anais Nin
Hoe we naar de wereld kijken, bepaalt hoe we handelen. Navigeren in een vloeibare realiteit vraagt niet om meer snelheid, maar om een andere kwaliteit van aanwezigheid. Het begint bij de fundamenten die richting geven aan elke beweging.
Schoonheid Schoonheid gaat verder dan esthetiek. Het is aandacht voor detail en zorg voor wat we maken en hoe we dat doen. Maar het gaat ook over hoe we met elkaar omgaan en ons met en tot elkaar verhouden. Schoonheid is een bewuste keuze voor kwaliteit, integriteit en een langetermijnperspectief.
Betekenis We richten ons vaak op ‘meer’ — meer doen, meer bereiken, meer succes. Maar die uiterlijke groei draagt zelden bij aan wat we innerlijk als waardevol ervaren. Betekenis gaat niet over hoeveel, maar over waarom en waarvoor — over zingeving in je keuzes en je talenten inzetten voor iets dat jezelf overstijgt.
Menselijkheid In een wereld waarin snelheid en technologie de toon zetten, vergeten we soms wat ons écht mens maakt: onze creativiteit, ons vakmanschap en ons diepe verlangen om bij te dragen aan iets zinvols. Zonder menselijkheid verliezen organisaties hun ziel en uiteindelijk hun bestaansrecht.
Schoonheid, betekenis en menselijkheid zijn niet alleen wat we doen of maken; ze leven ook in de ruimte tussen onze keuzes, in de stilte voor en na onze woorden en in de adem voor we handelen. Het is die onzichtbare laag die diepte geeft. [1]
Waar deze drie principes diep verankerd zijn in mijn zijn, wordt mijn manier van werken in belangrijke mate bepaald door een persoonlijke ‘philosophy of ’ing’ die zich laat samenvatten als: [2]
​
Vertragen en verstillen Ruimte creëren om los te komen van de automatische piloot en echt te kunnen waarnemen.
​
Ontvouwen en ontrafelen Het zorgvuldig uit elkaar halen van vraagstukken, patronen en aannames.
​
Doorgronden en worden Het moment waarop inzicht omslaat in verandering, waarin begrijpen leidt tot transformatie.
Mijn volledige philosophy of ’ing vind je hier.
Deze principes en ‘filosofie’ zijn gevormd door brede nieuwsgierigheid en jaren van ervaring op de randen en in de tussenruimtes van sterk uiteenlopende disciplines. Ze worden gevoed door een diepgevoeld verlangen om alle dimensies van het mens-zijn te omarmen. Mijn denken meandert door de werelden van de (klassieke) filosofie, sociale antropologie en complexiteitswetenschap, maar vindt evengoed houvast in kunst, architectuur en poëzie. En deze werelden komen samen in mijn werk als een voortdurend onderzoek naar hoe we ons verhouden tot een vloeibare realiteit.
Mijn vraag: Door welke tijdloze principes laat jij je leiden?​
[Bij het cititaat] Uit: Seduction of the Minotaur (Swallow Press, 1961; pag. 124). Het citaat weerspiegelt de kern van Immanuel Kants transcendentaalfilosofie (Kritiek van de zuivere rede, 1781). Kant betoogt hierin dat onze kennis niet voortkomt uit de objecten zelf, maar uit de wijze waarop ons verstand de zintuiglijke waarneming structureert; we zien de wereld niet zoals deze “op zichzelf” is (Ding an sich), maar zoals deze door onze menselijke rede wordt gevormd.
[1] In de Japanse filosofie en cultuur kent het concept Ma (é–“) drie dimensies: ruimte, tijd en psychologische afstand. Ruimte verwijst naar de fysieke tussenruimte, de witruimte in een schilderij die de verbeelding prikkelt. Tijd duidt op de betekenisvolle stilte tussen klanken en de rust tussen bewegingen. Psychologische afstand gaat over de noodzakelijke ruimte tussen mensen — de afstand die nodig is om harmonieus en met respect met elkaar te kunnen leven en werken.
[2] In Do Design: Why beauty is key to everything (The Do Book Company, 2016) deelt Alan Moore zijn philosophy of ’ing (pag. 87).