top of page

Waysfinding — wendbaarheid in onzekere tijden

Afbeelding  Mobiel ladderlabyrinth, 1967, Constant (potlood en verf op papier, 109,2 x 101,4 cm). Foto Tom Haartsen. Collectie Kunstmuseum Den Haag.

Als het verleden nauwelijks nog houvast biedt en de toekomst hoogst onzeker is, hoe bepaal je dan je koers? Hoe maak je de juiste keuzes en neem je besluiten als er geen eenduidige antwoorden zijn, alleen nog grijstinten? Als alles met alles samenhangt en je telkens wordt overvallen door onvoorziene omstandigheden.

 

Natuurlijk horen we maar al te graag dat er een ondubbelzinnig antwoord is op deze vragen. Als we nu eerst A doen en daarna B, dan komen we er vanzelf. Of misschien is er een best practice die we met een paar kleine wijzigingen kunnen toepassen. Maar wat we ook bedenken en proberen, hoezeer we onszelf ook vastklampen aan de illusie van controle en zekerheid, er zijn geen simpele oplossingen, geen quick fixes voor complexe, verweven problemen. Best practices zijn past practices die ons gevangen houden in het verleden en modellen blijken ontoereikend voor de dynamiek en onvoorspelbaarheid van complexe systemen.

Dus in plaats van te blijven zoeken naar dat ene antwoord of de complexiteit terug te willen brengen tot iets overzichtelijks, tot iets wat wél past in ons beeld van hoe de wereld werkt, is het slimmer te bouwen aan het vermogen om je voortdurend aan te kunnen passen aan veranderende omstandigheden.

Dit kan op verschillende manieren (het zou vreemd zijn als ik nu zou beweren dat ik hiervoor de ultieme oplossing heb), maar in Waysfinding  stel ik drie bouwstenen centraal:

 

Verkennen van mogelijke toekomsten Er bestaat niet zoiets als dé toekomst — iets wat hoe dan ook gebeurt en waaraan we willoos zijn overgeleverd. In plaats daarvan zijn meerdere toekomsten mogelijk die ons niet overkomen, maar die we kunnen verkennen en beïnvloeden in het hier en nu.

(Her)vinden van betekenis Met alle onzekerheid en ambiguïteit is de betekenis die we (willen) hebben onze enige houvast. Deze betekenis, die nadrukkelijk ook een sociaal-maatschappelijke en ethische dimensie heeft, geeft richting aan onze keuzes en ons handelen in een wereld die continu in beweging is.

Navigeren in complexe systemen Hiervoor moeten we op andere manieren leren kijken en denken. We moeten patronen en verbanden herkennen, uitdagingen vanuit diverse perspectieven belichten, om kunnen gaan met dichotomieën en polariteiten en besluiten durven nemen zonder dat we alles (kunnen) weten.

Elk van deze drie bouwstenen voor wendbaarheid in onzekere tijden heeft een enorme impact, maar hun transformerende kracht komt pas echt goed tot uitdrukking in samenhang. Het inzicht dat de toekomst niet vastligt maakt je wendbaar en zorgt ervoor dat je snel van koers kan veranderen. De keuzes die je hierbij maakt worden gestuurd door de betekenis die je wil hebben of creëren. Die betekenis is als een ethisch kompas dat ervoor zorgt dat je altijd dicht bij jezelf blijft, ook als de omstandigheden veranderen of de toekomst plots een andere wending neemt. Maar om dit te kunnen, en dit is misschien nog wel het belangrijkst, moet je je lineaire mindset durven loslaten en de complexiteit van je (gezamenlijk) denken vergroten . Op die manier klikken de drie bouwstenen optimaal in elkaar en ontwikkel je de wendbaarheid en het aanpassingsvermogen die in onzekere tijden.

Mijn manier van werken is contextafhankelijk en emergent. Verwacht dus geen standaardoplossingen of vooraf uitgestippeld traject, maar een gezamenlijk leerproces met veel ruimte voor gedeelde ervaringen en nieuwverworven inzichten. Hiervoor doen we iets wat tegennatuurlijk aanvoelt: vertragen. In plaats van ons te laten leiden door snelheid, door de waan van de dag, creëren we tijd en ruimte voor verdieping — voor gerichte en doordachte interventies, ongehaaste conversaties en kritische reflectie.

Voor leiderschapsteams die hun default-manier van denken en doen — lineair en deterministisch — willen doorbreken en de wendbaarheid en het adaptief vermogen van hun team én organisatie willen vergroten.

Wil je ook je kunnen floreren in onzekere tijden? Plan dan een online kennismaking om te verkennen hoe Waysfinding daarbij kan helpen.

  Het begrip waysfinding is gemunt door de Zuid-Afrikaanse complexity practitioner Sonja Blignaut. In een interview met Jane McConnell zegt ze: “In complexity, there’s never just one way, and I think I made it waysfinder, because if you use wayfinder you trigger that mindset again of ‘I just need to find the one right way’”.

  Op nieuwe manieren leren kijken en denken is de kern van transformatieve coaching.

CONTACT

Wil je meer weten over mijn werk of een mogelijke samenwerking verkennen, neem dan gerust contact op. Misschien kunnen we een wandeling maken of een museum bezoeken. Maar er is hoe dan ook tijd voor een ongehaast (online) gesprek.

Anker 4
bottom of page